Potrzeby

Materiał po spotkaniu, Fundacja KOBEL

Co robimy na spotkaniu

Dziś pracujemy z potrzebami — tymi uniwersalnymi, ludzkimi: bezpieczeństwa, przynależności, szacunku, autonomii, sensu. Przyglądamy się własnym zachowaniom i szukamy za nimi potrzeb.

Odkrywanie potrzeby to nie usprawiedliwienie zachowania. To zrozumienie siebie — źródło współczucia dla siebie i punkt wyjścia do prawdziwego wyboru.

Kilka słów teorii

W NVC potrzeby to rdzeń człowieczeństwa. Są uniwersalne — każda osoba, niezależnie od kultury i historii, nosi w sobie te same potrzeby. Tylko strategie ich zaspokajania są różne.

Za każdym zachowaniem — nawet takim, które nas boli lub które trudno nam przyjąć — stoi próba zaspokojenia ważnej potrzeby: bezpieczeństwa, kontaktu, akceptacji, spokoju, godności.

Kiedy rozumiemy, czego potrzebujemy, pojawia się coś ważnego: współczucie dla siebie. Stąd rodzą się dobre dla siebie wybory.

Ćwiczenie 1. Potrzeba za zachowaniem

Przypomnij sobie sytuację, w której zrobiłaś coś, za co się potem krytykowałaś lub za co masz do siebie żal.

Co się wydarzyło? (krótko, bez oceniania)
Co próbuję sobie zapewnić tym zachowaniem? Jaka potrzeba chce zostać zauważona?
Gdy widzę tę potrzebę — co czuję, jakie mam myśli o sobie?

Ćwiczenie 2. Moje potrzeby wieczorem

Każdego wieczoru przez najbliższy tydzień proponuję sobie trzypunktowy „raporcik” dnia. Wystarczy kilka minut.

Co dziś jest dla mnie ważne? (jaka potrzeba jest obecna?)
Czy ta potrzeba jest zaspokojona — choć trochę?
Co mogę jutro zrobić, żeby lepiej zadbać o tę potrzebę?

Nie musisz robić tego codziennie. Nawet dwa, trzy razy to dużo.

Lista potrzeb

Autonomii	Dobrowolności wyboru wyznawanych wartości, marzeń, celów oraz sposobów i strategii, za pomocą których chcemy je realizować i spełniać. Sprawczości — poczucia skuteczności, że nasze działania przynoszą zamierzone efekty.
Bezpieczeństwa	Bezpieczeństwa fizycznego, bezpieczeństwa w zakresie zdrowia, godności osobistej, intymności, przestrzeni osobistej, bezpieczeństwa psychicznego i emocjonalnego.
Fizyczne	Fizjologiczne, świeżego powietrza, czystej wody, kontaktu ze światłem słonecznym, zdrowego pożywienia, optymalnej ilości snu na dobę, odpoczynku/relaksu, komfortu/wygody, kontaktu z naturą, ruchu i aktywności fizycznej (spacerów, gimnastyki, tańca itp.), utrzymywania optymalnego poziomu energii życiowej, estetyki, doznań sensorycznych, dotyku, ekspresji seksualnej.
Zabawy	Swobodnego doświadczania radości i celebracji chwil, bez określonych celów i planów.
Świętowania/żałoby	Świętowania narodzin nowego życia, spełniających się marzeń, sukcesów, zrealizowanych planów itp. Żałoby i opłakiwania strat — ważnych osób, istot, przedmiotów, miejsc, niezrealizowanych planów czy marzeń itp.
Kontaktu ze sobą i z innymi	Uwagi, empatii, akceptacji, wyrozumiałości, zrozumienia, uznania, docenienia, bliskości, czułości, wspólnoty, przynależności, wzajemności, współpracy, współdziałania, miłości, otuchy/wsparcia, szacunku, zaufania, poufności, uczciwości, sprawiedliwości.
Samorealizacji	Autentyczności, wzrostu/rozwoju osobistego, twórczości/kreatywności, natchnienia, inspiracji, sensu, poznawcze — zdobywania wiedzy i zgłębiania mechanizmów i zjawisk obserwowanych w świecie.
Duchowe	Wzbogacania życia, piękna i harmonii, wewnętrznej integralności, spokoju ducha, połączenia z wyższą świadomością, transcendencji — duchowej jedności.